Thứ Ba, 20 tháng 5, 2014

BAN-MÊ, CÒN MỘT CHÚT ĐỂ NHỚ


[​IMG] 

Có một miền đất đã gắn liền với truyền thuyết Nữ Thần Mặt Trời; có huyền thoại chàng Đam-san chặt cây Thần cứu mạng cho cô gái - người tình bất chấp lời nguyền tàn độc  kia; có những cánh rừng già bạt ngàn gỗ quý, những rừng cao su, đồi cà phê xanh mát trải rộng trên dải đất đỏ ba zan. Đó là miền đất Tây nguyên  rộng lớn với thủ phủ là thành phố Ban- mê -thuật.
Hơn 100 năm trước, những người Pháp đầu tiên đặt chân đến đây đã khám phá ra vẻ đẹp riêng có của vùng đất cao nguyên này. Những cây cao su, cà phê cũng theo chân họ "nhập cư" về đây, lập nên những đồn điền cao su, cà phê trù phú mà lúc đó còn xa lạ với người Việt. Đô thị Ban-mê- thuật cũng từ đây mà dần phát triển, trở thành thủ phủ của Tây nguyên.
[​IMG]
FESTIVAL CAFE
Chuyến đi công tác lần cuối của tôi đến với Ban mê vào giữa tháng 8- 1985. Đang là mùa mưa của Tây nguyên nên bấu trời Ban mê lúc nào cũng mọng nước.
 Buổi tối đầu tiên tôi kịp tìm đến một quán Cafe trên đường Nơ-Trang -Long trước khi trời đổ mưa. Trời mưa to, quán vắng. Cô chủ quán nói như phân trần: những hôm không mưa, quán đông khách lắm anh à! Rồi như chiều ý tôi, cô vặn to volume chiếc Cassette thời đó chạy bằng băng từ. Ca khúc ' giọt buồn không tên " lần đầu tiên tôi được nghe trong hoàn cảnh như vậy với đầy vẻ ý vị mà sau này tôi mãi yêu ca khúc ấy..
Sang đến ngày thứ ba, công việc của chuyến đi cũng đã hoàn tất thì đúng lúc Nhà nước có lệnh đổi tiền. Tôi là khách vãng lai nên phải kê khai tại bàn dành cho khách vãng lai để khi về Quy nhơn thì mới có giá trị. Nghèo "rớt trái mồng tơi" mà không hiểu sao lúc đó tôi lại "tự sướng" kê rất nhiều tiền còn để ở Quy nhơn, đến nỗi cô nhân viên đổi tiền tròn xoe mắt dò xét. Tôi còn nhớ,: buổi sáng hôm có lệnh đổi tiền tôi đem tất cả tư trang mang theo , kể cả mấy cái áo cũ đem ra bán với giá "trên trời" mà vẫn có người mua. Có lẽ họ sợ Nhà nước chơi lại chiêu đổi tiền hạn chế như hồi 1978 nên tốt nhất là mua bất kể cái gì còn hơn là để tiền mất giá trị. Buồn vậy đó!  8 năm trời mà 2 lần đổi tiền làm điêu đứng bao nhiêu con người. Sau này tôi mới ngộ ra nhiều điều : Bất cứ quốc gia nào mà đồng tiền bất ổn, luật này luật nọ, nghị định này nghi định kia cứ rối tinh cả lên thì  tầm cỡ quốc gia đó vẫn chỉ là câu chuỵện ngụ ngôn : ĐẼO CÀY GIỮA ĐƯỜNG  mà thôi! Cứ nhìn nước Mỹ với bản Tuyên ngôn độc lập 1776 và Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 vẫn giữ nguyên giá trị suốt hơn 200 năm là câu trả lời đầy đủ nhất.
Trở lại với Ban mê tôi muốn nói về những cư dân sống trên cao nguyên này. Có lẽ đông nhất vẫn là người Kinh.Các dân tộc khác cũng góp mặt nhiều do sự di cư, nhưng phổ biến là người Êđê, Giarai, Bana Cơho.Có một điểm chung rất dễ nhận ra các tộc người thiểu số nơi đây là đôi mắt của họ. Tôi rất thích ánh mắt của họ có vẻ như hoang dại nhưng không vô hồn, nhìn vào đó như có "lửa" mà lại rất dễ gần . Họ sống chất phát như chính cao nguyên hoang sơ này.
Tôi có ý định thăm lại Ban mê mà chưa thực hiện được  Đành lỗi hẹn với Ban mê nhé! Hẹn có dip trở lại.
 LY CAFE BAN MÊ vẫn làm say lòng tôi đấy thôi!

                                            LD
Có một số bức ảnh về Ban mê sưu tầm từ Internet chụp trước 1975 không thay đổi nhiều so với thời 1985 , LD giới thiệu chỉ mang tính minh họa

Rạp Nguyễn Huệ - trên đường Quang trung
Góc dường Y JUT và NƠ TRANG LONG
Đường Y JUT
Nữ sinh BAN MÊ
Ngã tư  Nơ trang Long - Điện biên Phủ

Thứ Bảy, 17 tháng 5, 2014

NƠI CHỐN BÌNH YÊN


Ai đó trong cuộc đời mình rồi cũng trải qua những "giông bão cuộc đời" tùy vào hoàn cảnh mà mức độ "giông bão" khác nhau. Những lúc như thế, cách mà  người ta hay  làm là tìm đến một nơi trú ẩn, có thể là nơi sâu thẳm của tâm hồn hay một địa điểm cụ thể ngoài đời đã gắn bó dịu êm với họ để mà được trải lòng, được xoa dịu nỗi đau, tìm lại sự cân bằng cho cả tinh thần và thể xác. Địa điểm ấy có khi là một góc vườn xào xạc lá vàng rơi  mỗi đô thu về hay một bến sông xưa in dấu tuổi ấu thơ; một con đường mưa nắng đi về tuổi học trò hay một triền đê lộng gió buổi hoàng hôn; một cầu ao ta ngồi câu cá buổi trưa hè khi về quê ngoại....

Giông bão cuộc đời tôi cũng từng trải qua, thậm chí có lúc là "siêu bão ". Tránh làm sao được giữa một xã hội đảo điên, chụp giựt, lừa lọc, mánh khoé, mọi giá trị đạo đức gần như đổi thay. Những lúc đối mặt với "giông bão" đó, một âm thanh từ trong kí ức thường vọng về mách bảo tôi. Phải rồi, đó là tiếng chuông nhà Thờ.
Tôi không phải là tín đồ của Thiên Chúa Giáo nhưng lại có cơ duyên sống cạnh những giáo đường. Ở đó, những bài Thánh ca, tiếng chuông nhà thờ ngân như thúc giục mỗi chiều thứ Bảy và lan toả vào không gian đã là một phần cuộc sống của tôi tự bao giờ không biết nửa.
Ấy là  hồi tôi 6,7 tuổi, chiến tranh đang ác liệt, tôi theo cha mẹ di chuyển sơ tán nhiều nơi. Tôi nhớ nơi gia đình ở là căn nhà nhỏ nằm đối diện cổng giáo đường của Giáo xứ Xuân Trường. Nơi đây yên ả đến lạ thường, dường như không biết có sự hiện diện của chiến tranh.

Nhà thờ chính tòa Thanh hoa
 Với tôi, giáo đường ấy  là một thế giới khác hẳn : quyền uy và huyền bí. Quyền uy vì khi đứng nhìn từ xa, mái vòm nhà Thờ cao vút,vượt lên tất cả như một sự chở che. Còn huyền bí là bởi tiếng chuông nhà Thờ có sức truyền cảm rất lớn: lúc giục giã, lúc khoan thai dìu dặt như dòng suối âm thanh đổ vào thính giác mà ai nghe cũng cảm nhận được. Có một hình ảnh khó phai mờ trong tôi khi chứng kiến những bước chân vội vã, nửa như đi , nửa như chạy của  các bà xơ với chiếc áo choàng đen trong sân giáo đường mỗi khi có cơn mưa bất chợt hay những tà áo dài thướt tha đi về giáo đường trong buổi sáng Chúa nhật. Tất cả tạo nên một khung cảnh thanh bình chỉ có ở xóm Đạo.

 Vào các dịp Giáng sinh hay Lễ Phục sinh, bọn trẻ như tôi hay tò mò hòa mình cùng các ngày lễ ấy và cảm thấy thích thú, nhưng lại hay bị người lớn nói " bóng gió " : Trong đó ( ý chỉ Giáo đường) là phản động.! Tôi không tin  Sau này lớn hơn một chút tôi mới hiểu : mọi tôn gáo đều có ĐỨC TIN mãnh liệt và hướng con người đến giá trị CHÂN- THIỆN -MỸ.. Nhìn hình ảnh cả triệu người hành hương  về Thánh địa JERUSALEM mới biết niềm tin và khát vọng của con người trên thế gian này lớn đến nhường nào.
Gần đây cuộc sống ồn ào của thời hiện đại kiểu gượng gạo át đi tiếng chuông nhà Thờ quen thuộc một thuở. Hiếm hoi lắm ta mới  nghe được  vào lúc cầm canh  nửa đêm về sáng. Cũng là may mắn lắm rồi !

                                                            LD